Lobicilik Nedir

Bu yazımızda siz değerli okuyucularımıza, son zamanlarda sıkça medyada kendine yer bulan bir kavram “lobicilik” üzerinde bir çalışma gerçekleştirdim. İngilizce karşılığı “lobbying” kelimesi karşılık gelen lobicilik, örgütlü şekilde ve planlı yollarla etkileme şeklinde tanımlansa yanlış olmaz.  Lobicilik faaliyeti noktasında en çok yapılan yorum; Türkiye’nin kullanamadığı stratejik yaklaşım deniyor. Peki nedir bu lobicilik, nereden çıkmıştır, ne anlama gelir, nasıl yapılır, etkili midir, örnekleri nelerdir gibi sorulara bu yazımda ve tüm blogumda cevaplar aradım. İyi okumalar.

Lobicilik

Belirli bir konuda çıkarlarına uygun sonuçlar oluşması maksadı ile bir araya gelmiş, bu amaçla parlamento, medya, vb araçlar üzerinden beklenen siyasi ve/veya ticari çıkarları yaratma faaliyetleri için oluşturulan çeşitli çıkar gruplarının temsilcilerinden oluşan topluluğa lobi, bu topluluğun yaptığına da lobicilik denir.

Lobicilik Tarihi

Lobicilik TarihiSözlük anlamı, “bir yapının kapısından içeri girildiğinden karşılaşılan boşluk alan” olan kelimenin, lobicilik olarak kullanımı Amerika’ya dayanmaktadır. 1787 tarihinden beri yürürlükte olan Amerikan Anayasası uyarınca başkanlık sistemi uygulanmaktadır. Bu sistemde yasama organı olan kongre ve yürütme görevini temsil eden Başkan, üst düzey yetkilere sahiptirler. Bu sistemde ne kongre Başkana güvensizlik oyu verip düşürebilir, ne de başkan, kongreyi feshederek, seçimlere gidebilir.

Bundan ötürü mevcut sistemin tıkanacağı ve çözüleceği düşünülmüştür. Ancak, lobi sistemi vasıtasıyla başkanlık sistemi devam edebilmiştir. Bu iki güç arasında yaşanan herhangi bir anlaşmazlıkta lobi arabulucu rolü üstlenerek sorunu çözmektedir.  Lobi, Başkan ile kongre arasında köprü vazifesini görmektedir. Farklı çıkar gruplarının temsilcilerinin Amerika parlamento binasının koridorlarında, binanın boş alanlarında sürekli bir araya gelerek konuları çözüme kavuşturmaları nedeniyle lobicilik faaliyeti adını almıştır. Genellikle Temsilciler Meclisi üyeleri ve eski senato üyelerinden oluştukları için, siyasete ve uluslar arası ilişkilere hakim kişilerdir. İlk zamanlar gayri resmi olan bu lobiler, 1946 yılından itibaren hangi çıkar grubu için çalıştıkları ve ne kadar maddi destek aldıkları gibi bilgileri paylaştıkları sürece izinli faaliyet olarak görüldüler.

Lobicilik Özellikleri

Lobicilik faaliyetlerinde günümüzde, mevcut bir ülke siyaseti üzerinde dış ülkelerin etki kurma amaçlı yürüttükleri faaliyetler çoğunluktadır. Özellikle Amerika’da bir meslek haline gelmiştir. Emekli diplomatlar, eski kongre üyeleri, senato üyeliği tecrübesi olanlar, asker emeklileri vb birçok alandan insanı barındırabilir bir lobi. Temsil ettiği grup tarafından finanse edilirler. Çıkarlarına uygun sonuçlar için finansal yatırımlar, kimi zaman gayri resmi ödemeler yani rüşvetler ve hatta yasadışı birçok suçun da müsebbibi olabilmektedirler. Çok yönlü bir çalışmanın bir ülkedeki ayağı ya da dönemsel lobiler olabilir.

Lobicilik Örnekleri

Lobicilik ÖrnekleriLobiler, bazen diğer ülkelerin çıkarlarını korumak için de kurulur ve faaliyette bulunur. Örneğin, “Rum lobisi”, “Ermeni lobisi”, “İsrail lobisi” gibi isimler alabilmektedirler. Bu lobiler belli gruplar ve devletlerin menfaatleri için faaliyet yürütürler. Söz gelimi Rum lobisi Yunanistan lehine, Amerika Kongresinden karar çıkmasını sağlamaya çalışırlar. Aynı lobi, diğer taraftan da Amerikan Kongresinde Türkiye aleyhine faaliyetlerde bulunurlar.

Türkiye’ye yapılacak askeri ve ekonomik yardımları engellemeye ve/veya miktarını azaltmaya çalışırlar. Yüksek finansal güce ve politik etkiye sahip olan lobiler için “Üçüncü Meclis” tabiri kullanılmaktadır. Lobicilik için kullanılan başka bir isim ise, “Koridor Parlamentarizmi” ifadesidir. Bunlara “Kanun Simsarları” diyenler de vardır. İlk zamanlar suç sayılan lobicilik, artık bir meslek haline gelmiş ve sadece eski parlamenterlerin istihdam edildiği bir alan olmaktan çıkmıştır.

Daha birçok lobicilik faaliyetleri örnekleri mevcuttur. Lobi faaliyetleri genelde çıkar grupları tarafından yapıldığı ön görülüyor fakat lobicilik yapmayan bir devlet veya istihbarat örgütünün olmadığını da belirtmek gerekir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir