Çıkar Grubu Ve Baskı Grupları

Bu yazımızda sizlere çıkar grubu ve baskı grupları hakkında internetten ve diğer açık kaynaklardan edindiğim bilgilerin bir derlemesini sunacağım. Çıkar grubu dendiğinde belki çok itici ve yasa dışı bir çağrışım yaratıyor fakat bir şirkette çıkar grubudur bunu unutmayalım. Yani esasında menfaat dönen her yerde çıkar grubundan bahsedebilirsiniz, tabi ki kurumsal anlamdaysa. Peki baskı gruplarıyla çıkar grupları arasında ki ilinti nereden doğrudur. Hadi yazımı okuyalım ve öğrenelim.

Ortak çıkarları doğrultusunda, siyasi, ticari, vb faaliyetler yürüten, yasama ve yürütmenin karar alma süreçlerini manipüle etmek için baskı kuran gruplara çıkar grubu ya da baskı grubu denir.

Çıkar Grubu Özellikleri

Çıkar Grubu Ve Baskı GruplarıKonuya başlarken bu grupların neye göre oluştuklarına bakmak gerekmekte. Grupların oluşumunu belirleyen iki önemli etken vardır; Sosyal çatışma teorisi ve Rasyonel Tercih teorisi. Sosyal çatışma teorisine göre bu grupların oluşumu evrimin doğası gereğidir ve bu doğallığın sonucunda kendiliğinden oluşur. Rasyonel tercih teorisine göre ise; gruplar tek tek kişilerin çıkarları-menfaatleri doğrultusunda bir araya gelerek oluşmaktadır. Bu grupların oluşumuna sebebiyet veren unsurlar şunlardır; maddi menfaat beklentisi, makam, mevki, prestij, vb elde etme isteği ve amaçsal teşvikler(siyasi, dini)

Daha kısa bir tanımlamayla; çıkar grupları, ortak maddi ve/veya manevi çıkarlar üzerine bir araya gelmiş ve bu çıkarlar etrafında uzmanlaşarak örgütlenmiş, yine bu çıkarlar doğrultusunda siyasi yönetimden talepte bulunan toplumsal gruplardır.

Baskı Grubu Özellikleri

Baskı grubu(pressure groups) ve çıkar grupları kavramları arasındaki farklılıkları kısaca açıklayalım. Çok ufak da olsa bazı farklar bulunmaktadır. Baskı grupları, siyasi karar alma süreçlerinden siyasal iktidar ve bürokrasi üzerinde farklı yöntem ve araçlarla direkt olarak etki kurma yani baskı uygulamaya çalışan organizasyonlardır. Çıkar gruplarından ayıran bu baskı kurma özelliğidir. Baskı grubunun üç önemli özelliği vardır;

  • Organizasyon biçimi
  • Etkileme yöntemi
  • Menfaat elde etme çabası

Çıkar gruplarını tipolojilerine baktığımızda;

  • Ekonomik çıkar grupları
  • Sosyo-kültürel çıkar grupları
  • Siyasal çıkar grupları
  • Sektörel çıkar grupları
  • Ekolojik çıkar grupları
  • Dini çıkar grupları
  • Etnik çıkar grupları
  • Entelektüel çıkar grupları şeklinde sınıflandırabiliriz.

 

Çıkar Gruplarında Karar Alma

Çıkar gruplarının karar alma süreçlerini etkileme yöntemleriSöylediğimiz gibi çıkar gruplarının ortak amaçları için yürüttüğü faaliyetler vardır. Bu faaliyetleri yürütürken farklı yöntemler kullanırlar. Bunlar kısaca;

  • Lobicilik
  • İkna
  • Kamuoyunu etkileme
  • Tehdit
  • Rüşvet
  • Sabotaj
  • Doğrudan hareket ve lokavt
  • Başka partiyi destekleme şeklinde özetlenebilir.

Çıkar grubunun kullandığı bu yöntemler, grubun üyelerinin nitelik durumuna, elinde bulundurduğu gücün kaynağına bağlı olarak değişiklik gösterebilir. Doğalında etkileme oranı da değişiklik gösterecektir. Bu etkileme gücünü; üye sayısı, mali kaynaklar, organizasyon biçimi, sosyal statüler, siyasi yerleşke ve liderlik olarak sayabiliriz.

Çıkar ve Baskı Grupları yazımın sonuna geldik. Eğer ki yazımı beğendiyseniz ve faydalandığınızı düşünüyorsanız;

Siyasi Karar Alma Süreçlerini Etkileme Yöntemleri
Kamuoyu ve Kamuoyu Diplomasisi yazılarımı okuyunuz.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir